Punimet kreative — vizatimi, ngjyrosja, prerja, ngjitja, modelimi — janë më shumë se argëtim. Ato zhvillojnë aftësitë motorike, kreativitetin, shprehjen emocionale dhe besimin te fëmija.
Përfitimet e artit
- Aftësitë motorike — mbajtja e lapsit, prerja, ngjitja
- Kreativiteti dhe imagjinata
- Shprehja emocionale — arti si gjuhë
- Përqendrimi dhe durimi
- Besimi — «unë e krijova këtë»
- Zgjidhja e problemeve dhe eksperimentimi
Procesi mbi produktin
Për fëmijët, vlera e artit është në procesin — eksplorimi, krijimi, shprehja — jo në produktin përfundimtar. Mos prisni një vizatim «të bukur»; vlerësoni gëzimin dhe përpjekjen. Shmangni ndreqjen ose kritikën; lëreni fëmijën të krijojë lirshëm.
Mbështetja e kreativitetit
Ofroni materiale të hapura — letra, ngjyra, shkumësa, brumë, kuti — dhe lëreni fëmijën të krijojë çfarë të dëshirojë. Mos i jepni gjithmonë modele për të kopjuar; kreativiteti lulëzon me liri. Pyesni «më trego për këtë» në vend të «çfarë është kjo?».
Materiale të thjeshta
S'keni nevojë për materiale të shtrenjta. Letra, shkumësa, ngjyra, brumë i bërë në shtëpi, materiale të ricikluara (kuti, role letre, kapakë) janë të mrekullueshme. Kreativiteti nuk varet nga sasia e materialeve, por nga liria për t'i përdorur.
Mos gjykoni dhe mos kritikoni
Kur fëmija tregon një vizatim, shmangni gjykimet («qielli s'është i gjelbër») ose kritikat. Vlerësoni përpjekjen dhe shprehjen. Nëse e korrigjoni ose gjykoni artin e fëmijës, mund ta bëni të ndrojtur dhe të humbë gëzimin e krijimit.
Arti si shprehje
Arti i lejon fëmijës të shprehë ndjenja dhe ide që s'i thotë dot me fjalë. Një fëmijë i mërzitur mund të vizatojë ngjyra të errëta; një i gëzuar, ngjyra të ndritshme. Mbështeteni këtë shprehje pa e gjykuar — arti është një gjuhë e vlefshme emocionale.
Burimet dhe referencat
Ky artikull mbështetet në udhëzimet e institucioneve më poshtë. Rekomandimet përditësohen — kur të vendosni për fëmijën tuaj, vlen gjithmonë edhe fjala e mjekut që e njeh atë.
- NAEYC — Early childhood education naeyc.org
- AAP — Power of Play healthychildren.org
- UNICEF — Learning through play unicef.org