A stresohen fëmijët?

Po, absolutisht. Sipas American Psychological Association (APA), stresi tek fëmijët është më i zakonshëm se sa mendojnë prindërit. Fëmijët nuk kanë ende mekanizma të zhvilluara përballimi, kështu që stresi shfaqet ndryshe se tek të rriturit.

Shkaqet e zakonshme të stresit

  • Ndryshime në rutinë (shkollë e re, shtëpi e re)
  • Konflikte me shokë ose vëllezër/motra
  • Presion akademik ose sportiv
  • Ndarja e prindërve
  • Sëmundje ose humbje në familje
  • Bullizmi
  • Lajme të frikshme (natyrore ose në media)

Simptomat sipas moshës

2-5 vjeç

  • Kthim mbrapa në sjellje (p.sh. lagem shtrat pasi e kishin mësuar)
  • Kapje pas prindit (ankthi i ndarjes)
  • Tmerret e natës
  • Ndryshim oreksi

6-12 vjeç

  • Dhimbje koke ose barku pa shkak mjekësor
  • Tërheqje nga aktivitetet
  • Nervozitet ose agresivitet
  • Vështirësi në përqëndrim
  • Frikë të reja

Si të ndihmoni fëmijën tuaj

1. Dëgjoni pa gjykuar

Uluni në nivelin e syve të fëmijës. Thoni: "Duket sikur je i mërzituar. Më trego çfarë ndodhi." Mos minimizoni ndjenjat e tyre.

2. Validoni emocionet

"Është normale të ndihesh i frikësuar kur diçka ndryshon." Validimi nuk do të thotë aprovim — do të thotë pranim.

3. Mësoni teknika relaksimi

  • Frymëmarrje 4-4-4: Thithi 4 sekonda, mbaj 4, nxirr 4
  • Numërim 5-4-3-2-1: 5 gjëra shoh, 4 dëgjoj, 3 prek, 2 nuhas, 1 shikoj
  • Vizatimi i emocioneve: Vizato si ndihesh

4. Mbani rutinën

Rutina krijon siguri. Mbani oraret e ngrënies, gjumit dhe lojës sa më të qëndrueshme.

5. Kur të kërkoni ndihmë profesionale

Konsultoni psikologun nëse simptomat zgjasin më shumë se 2-3 javë, ndërhyjnë në jetën e përditshme, ose fëmija flet për vetëlëndim.

Burimet: APA, AAP, Child Mind Institute, NIMH