Yjet, Hëna dhe Drita
Tetë përralla për qiellin e natës
SolKids
3–9 vjeç
Tetë përralla për qiellin e natës
SolKids
3–9 vjeç
Lart, shumë lart mbi retë, jetonin mijëra yje. Ata ndriçonin çdo natë me gëzim dhe krenari. Por në mes tyre kishte një yll të vogël që quhej Ina, dhe Ina kishte frikë nga errësira.
"Si mund të kesh frikë nga errësira?" qeshnin yjet e tjerë. "Errësira është shtëpia jonë!"
Por Ina fshihej çdo mbrëmje pas një reje të madhe dhe refuzonte të ndriçonte.
Një natë, një fëmijë poshtë në tokë doli jashtë me sytë e mbushur me lotë. Ishte Arturi, një djalosh shtatë vjeç. Ai kishte ëndërruar keq dhe nuk mund të flinte.
"O qiell," tha Arturi, "dua të shikoj yjet, por sot janë pak."
Ina e dëgjoi dhe ndjeu diçka të çuditshme në zemër. Ajo mendoi: "Ndoshta errësira nuk është armiku im. Ndoshta unë jam armiku i errësirës — domethënë, errësira flet vetëm sa të ndriçoj unë!"
Ngadalë, Ina doli nga pas resë. Filloi të ndriçonte. Dhe kur ndriçoi, kuptoi gjënë më të mrekullueshme: ndriçimi i saj kishte kuptim vetëm sepse kishte errësirë rreth saj.
Arturi poshtë buzëqeshi. "Atje është!" thirri ai. "Shoh yllën e preferuar!"
Ina u bë ylli më i ndritshëm i qiellit. Jo sepse u bë i madh, por sepse nuk kishte më frikë.
Mësimi: Shpesh, gjërat që na trembin janë ato që na bëjnë të shkëlqejmë!
Një natë me hënë të plotë, ylli i vogël Ari rrëshqiti nga qielli dhe ra — BUF! — në mes të një livadhi.
"Oh jo!" tha Ari. "Si do kthehem lart?"
Ndërsa shikonte rreth, pa një zogj të vogël që dridhej në errësirë. "Kush është aty?" pyeti zogu.
"Jam unë, Ari, një yll," u përgjigj ai duke ndritur pak.
"Oh, sa mirë!" tha zogu. "E kam humbur folenë dhe nuk shoh asgjë në errësirë!"
Ari ndriçoi rrugën dhe zogu gjeti folenë e tij. Pastaj erdhi një breshkë e humbur — Ari e ndihmoi edhe atë. Pastaj një lepur, pastaj një bretkocë.
Gjithë natën, Ari ndihmoi kafshët e pyllit. Kur agoi dita, ai ishte i lodhur por i lumtur.
"Atje lart ndriçoja vetëm," mendoi Ari. "Këtu poshtë, ndriçoj për dikë."
Atë çast, një erë e ngrohtë e ngriti Arin lart në qiell sërish. Por tani ai ndriçonte dy herë më shumë — sepse kur ndihmon të tjerët, drita jote rritet.
Kur ndihmon dikë, nuk humbasë asgjë — përkundrazi, bëhesh edhe më i ndritshëm.
Ari shtatë vjeçar nuk mund të flinte. Shtrihej, kthehej, por sytë nuk mbylleshin. Ishte trishtuar se nesër do largohej nga shtëpia e gjyshes ku kishte kaluar verën.
U ngrit dhe u ul tek dritarja. Hëna e madhe e plotë i shkëlqente drejt e në sy.
"Pse jep dritë kur të gjithë flejnë?" pyeti Ari.
Dhe çuditshëm — hëna iu përgjigj: "Sepse ka gjithmonë dikush zgjuar, si ti."
"A flet me mua?" pyeti Ari i habitur.
"Çdo natë flas me fëmijë si ti," tha Hëna. "Kur nuk mund të flenë, unë jam atje. Tregomi diçka — pse je i trishtuar?"
Ari tregoi gjithçka — për stërmamën, për kopshtin, për macen që kishte ushqyer çdo ditë.
Hëna dëgjoi me vëmendje. "Shiko yjet. Ata janë dritaret e gjithë njerëzve të dashur që i ke lënë. Kurdo që të shikosh hënën, edhe ata shikojnë."
Ari pa yjet dhe ndjeu ngrohtësi në zemër. Ra në gjumë duke buzëqeshur, me sytë ende nga qielli.
Mësimi: Ata që duam nuk ikin kurrë plotësisht. Mbesin gjithmonë në zemër.
Dikur, Hëna dhe Dielli u grindën.
"Unë jam më i rëndësishëm!" tha Dielli. "Pa mua, bota do ishte e errët!"
"Jo, unë jam!" tha Hëna. "Pa mua, nata do ishte e frikshme!"
Filluan garë: kush ndriçon më shumë? Dielli ndriçoi me gjithë fuqinë — njerëzit u djegën! Hëna ndriçoi me gjithë fuqinë — njerëzit nuk flinin dot!
Yjet, që dëgjonin, thanë: "Ndaluni! Nuk keni pse krahasoheni!"
"Pse jo?" pyetën Hëna dhe Dielli njëkohësisht.
"Sepse Dielli ndriçon ditën — kur njerëzit punojnë, luajnë, mësojnë. Hëna ndriçon natën — kur njerëzit pushojnë, ëndërrojnë, qetësohen. Ju nuk jeni kundërshtarë — jeni partnerë!"
Hëna dhe Dielli e kuptuan. Që atëherë, njëri ndriçon ditën, tjetri natën — pa garë, pa krahasim, vetëm harmoni.
Nuk ka nevojë të krahasohesh me të tjerët. Secili ka kohën dhe vendin e vet ku ndriçon.
Xhani ishte një djalë 5-vjeçar që kish një sekret: çdo herë që bënte diçka të mirë, një dritë e vogël ndizej brenda tij.
Kur ndihmoi motrën të mbathte këpucët — drita u bë pak më e fortë.
Kur ndau sanduiçin me mikun — drita ndriçoi sërish.
Kur i tha "Faleminderit" postierit — sërish një shkëndijë.
Në fund të ditës, Xhani ndriçonte aq shumë sa nëna e pa.
"Xhan, pse ndriçon kaq bukur sonte?" pyeti nëna.
"Sepse kam bërë gjëra të mira gjithë ditën!" tha Xhani.
Nëna buzëqeshi: "Çdo njeri ka këtë dritë brenda. Shumica thjesht harrojnë ta ndezin."
"Si ndizet?" pyeti Xhani.
"Me çdo veprim të mirë. Me çdo fjalë të ëmbël. Me çdo buzëqeshje të sinqertë."
Xhani mendoi për një çast, pastaj buzëqeshi: "Atëherë do ndriçoj çdo ditë!"
Brenda çdo fëmije ka një dritë. Ndizet me mirësi, buzëqeshje dhe vepra të mira.
Në luginën e gjelbër, kur binte nata, xixëllonjat ndriçonin. Secila kishte dritën e saj — të vogël si kokrra e orizit, por sa e bukur!
Por xixëllonjat ishin krenare dhe garonin me njëra tjetrën: "Unë ndriçoj më shumë!" "Jo, unë!" "Unë jam ylberi i natës!"
Njëherë erdhi nata e errësirave të mëdha — re të zeza mbuluan gjithçka. Asnjë yll, asnjë hënë.
Fëmijët e fshatit u tremb. Nuk mund të gjenin rrugën shtëpi.
Xixëllonjat u mblodhën. Çdo e tyre ndriçonte pak — jo aq sa duhej. "Nëse ecim bashkë?" propozoi xixëllonja e vjetër Lumi. "Bashkë? Por pastaj asnjë nuk do të dallohet!" u ankuan të tjerat.
"Bashkë do t'i shpëtojmë fëmijët," tha Lumi qetë.
Xixëllonjat u bashkuan. Dhe befas — drita e tyre u bë si ylber i gjallë, aq e fortë sa ndriçoi gjithë luginën.
Fëmijët e panë dritën dhe ndoqën rrugën shtëpi, duke qeshur dhe duke falënderuar.
Xixëllonjat kuptuan: asnjë nga ato nuk kishte dritë të madhe. Por bashkë bënin diell.
Mësimi: Bashkëpunimi jep rezultate që asnjëri nuk mund t'i arrijë vetëm.
Lart në qiell jetonte një re e vogël e bardhë që quhej Resha. Çdo ditë ajo shikonte ylberin e bukur me shtatë ngjyra dhe psherëtinte.
"Sa do doja të isha ylber!" thoshte Resha. "Unë jam vetëm e bardhë dhe e mërzitshme."
Një ditë, Resha u mundua shumë të ndryshonte ngjyrë. U shtrydhte e u përdridhi, por mbeti e bardhë. Filloi të qante, dhe lotët e saj ranë si shi i butë mbi tokë.
Lulet poshtë u gëzuan: "Faleminderit, Resha! Na solle ujë! Pa ty do fishkeshim!"
Pemët shtuan: "Ti na mban të gjelbërta!"
Lumi shtoi: "Unë rrjedh falë lotëve të tua!"
Resha u ndal dhe mendoi. Pa shiun e saj, nuk do kishte lule, pemë, as lumë. Nuk do kishte as ylber — sepse ylberi lind pikërisht kur dielli takon shiun!
"Unë nuk kam nevojë të jem ylber," tha Resha me krenari. "Unë jam ajo që e bën ylberin të mundur!"
Dhe kështu, Resha fluturoi e lumtur nëpër qiell, duke ditur se çdokush ka rolin e vet të veçantë.
Nuk ka nevojë të jesh dikush tjetër. Ti ke vlerën tënde unike që bën botën më të bukur.
Pas çdo shiu, Marsi drejtohej nga dritarja dhe shikonte ylberin. Dhe çdo herë mendonte të njëjtën gjë: Çfarë ka aty ku mbaron ylberi?
Librat thoshin: kuti ari. Por Marsi nuk besonte. Donte ta shihte vetë.
Një ditë pranvere, pas shiut më të madh të vitit, u shfaq ylberi më i bukur ndonjëherë. Marsi veshi çizmet dhe nisi të ecë.
Ecte, ecte. Ylberi dukej gjithmonë pak më tutje. Kaloi fusha, lumenj, male të vogla. Takoi njerëz të ndryshëm — një plakë me bukë të fershme, tre fëmijë me topa, një këngëtar me kitarë.
Kur u bë mbrëmje, Marsi u ul i lodhur. Ylberi kishte zbehur. "Nuk e gjeta," mendoi me trishtim.
Por pastaj kuptoi diçka: gjatë rrugës kishte pirë qumësht të freskët, kishte luajtur top me fëmijë, kishte dëgjuar muzikë. Kishte kaluar ditën më të mirë të jetës.
Ndoshta ylberi nuk kishte fund — sepse po ta kishte, do ndaloje atje. Ylberi ishte vetë rruga.
Mësimi: Lumturia nuk është destinacioni — është udhëtimi vetë.
✦ Mbaroi ✦
Sa herë të shohësh një yll sonte, kujto se dikush diku po e shikon të njëjtin.
Ti që sapo e mbarove këtë libër — je pjesë e SolKids. Lexo, pyet, gabo dhe provo sërish. Ne po të presim me një libër tjetër.
SolKids.al është një shtëpi e vogël në internet për familjet shqiptare: përralla, lojëra, mësim dhe një vend ku prindi dhe fëmija bëjnë diçka bashkë. Çdo gjë këtu është menduar që koha para ekranit të mos jetë kohë e humbur.
SolKids.al
Rrëshqit me gisht, ose përdor shigjetat
Një libër i vogël për fëmijët që nuk duan të flenë pa parë njëherë qiellin. Tetë përralla për yjet, hënën dhe dritat që nuk fiken.