Këshilla për futjen e ushqimeve alergjike ka ndryshuar plotësisht. Ndryshe nga e kaluara kur këshillohej shtyrja, sot rekomandohet futja e hershme — dhe kjo ka ndihmuar në uljen e alergjive.
Pse futja e hershme
Studime të mëdha treguan se futja e hershme e ushqimeve alergjike (rreth moshës 6 muajsh, kur fillojnë ushqimet) mund të ulë rrezikun e zhvillimit të alergjive, në vend që ta rrisë. Prandaj udhëzimet e sotme rekomandojnë t'i futni ushqimet alergjike bashkë me të tjerat, jo t'i shtyni.
Ushqimet kryesore alergjike
- Veza (e pjekur mirë)
- Kikirikët (si gjalpë i holluar ose miell — kurrë të plotë)
- Qumështi i lopës (në ushqim)
- Susami (tahini i holluar)
- Arrat e pemëve (të bluara)
- Peshku dhe frutat e detit (të pjekura)
- Gruri dhe soja
Si t'i fut në mënyrë të sigurt?
- Një nga një — një ushqim i ri, pastaj prisni 2–3 ditë
- Në sasi të vogël në fillim, gjatë ditës, që të vëzhgoni
- Kur bebja është mirë, jo i sëmurë
- Pasi është futur, jepeni rregullisht — mbajeni në dietë
Shenjat e një reaksioni
Reaksionet e lehta: puçrra, urtikarie, skuqje/ënjtje rreth gojës, të vjella. Ndaloni dhe flisni me mjekun. Reaksione të rënda (të rralla): vështirësi frymëmarrjeje, ënjtje e fytyrës/fytit, plogështi — kërkoni ndihmë urgjente menjëherë.
Nëse ka rrezik të lartë
Nëse në familje ka alergji të forta ushqimore, ose bebja ka ekzemë të rëndë ose alergji të njohur ndaj vezës, flisni me pediatrin para se të futni ushqimet alergjike — mund të rekomandohet një qasje e veçantë ose provë nën mbikëqyrje.
Mos i shtyni pa arsye
Për shumicën e bebeve pa faktorë rreziku, futja e hershme në shtëpi është e sigurt dhe e dobishme. Mos i shtyni ushqimet alergjike me idenë e vjetruar se kjo parandalon alergjitë — provat tregojnë të kundërtën. Kur në dyshim, flisni me pediatrin.
Burimet dhe referencat
Ky artikull mbështetet në udhëzimet e institucioneve më poshtë. Rekomandimet përditësohen — kur të vendosni për fëmijën tuaj, vlen gjithmonë edhe fjala e mjekut që e njeh atë.
- AAP — HealthyChildren.org healthychildren.org
- NHS — Healthier Families nhs.uk
- OBSH (WHO) — Healthy diet who.int