Zhvillimi fizik — rritja e trupit, forcimi i kockave dhe muskujve, pjekja e organeve — është një nga aspektet më të dukshme të fëmijërisë. Të kuptosh çfarë të presësh ndihmon të vlerësosh rritjen e shëndetshme.

Rritja e qëndrueshme

Fëmijët rriten me ritme të ndryshme, por sipas një modeli. Rritja është më e shpejtë në vitin e parë, ngadalësohet në vitet parashkollore, dhe përshpejtohet përsëri në pubertet. Ajo që ka rëndësi nuk është një matje e vetme, por modeli me kohën — a ndjek fëmija kurbën e vet.

Faktorët që ndikojnë

  • Gjenetika — lartësia e prindërve ndikon
  • Ushqimi — dieta e ekuilibruar mbështet rritjen
  • Gjumi — hormoni i rritjes çlirohet gjatë gjumit
  • Aktiviteti fizik — forcon kockat dhe muskujt
  • Shëndeti i përgjithshëm

Si ta mbështes rritjen e shëndetshme?

  • Ushqim i ekuilibruar dhe i larmishëm
  • Gjumë i mjaftueshëm sipas moshës
  • Aktivitet fizik i rregullt
  • Kontrolle të rregullta te pediatri
  • Mjedis i dashur dhe pa stres të tepërt

Ndjekja te pediatri

Në kontrollet e rregullta, pediatri mat peshën, gjatësinë dhe (te bebet) perimetrin e kokës, duke i vendosur në kurbat e rritjes. Kjo ndjekje kap probleme herët. Fëmijët vijnë në madhësi të ndryshme — të qenit «i vogël» ose «i madh» nuk është problem nëse rritja është e qëndrueshme.

Mos e krahasoni

Krahasimi me fëmijë të tjerë krijon ankth të panevojshëm. Çdo fëmijë rritet me ritmin dhe modelin e vet. Besojini vlerësimit të pediatrit, që e sheh rritjen në kontekstin e plotë të fëmijës tuaj.

Kur të flisni me mjekun

Flisni me pediatrin nëse rritja ndalon ose ndryshon papritur, nëse fëmija bie shumë poshtë ose sipër kurbës së vet, ose nëse keni shqetësime. Për shumicën, rritja e qëndrueshme sipas kurbës individuale është shenjë e shëndetit.

Burimet dhe referencat

Ky artikull mbështetet në udhëzimet e institucioneve më poshtë. Rekomandimet përditësohen — kur të vendosni për fëmijën tuaj, vlen gjithmonë edhe fjala e mjekut që e njeh atë.

  1. CDC — Developmental Milestones cdc.gov
  2. AAP — HealthyChildren.org — zhvillimi healthychildren.org
  3. OBSH (WHO) — Early childhood development who.int