Vizatimi i fëmijës zhvillohet përmes fazave të parashikueshme, nga vijat e para të pakuptimta te figurat e njohshme. Të njohësh këto faza të ndihmon të vlerësosh atë që bën fëmija dhe të mos e nxitosh.

Fazat e vizatimit

  • Vijat e para (rreth 1–2 vjeç): lëvizje të lira, gëzimi i lënies së gjurmës — jo përpjekje për të vizatuar diçka
  • Vijat e kontrolluara (2–3 vjeç): fillon të kontrollojë lëvizjen, bën rrathë dhe vija
  • Format e para (3–4 vjeç): rrathë, vija që kombinohen; fillon t'u japë emra
  • Figurat e para (4–5 vjeç): njeriu «kokë-këmbë» (kokë me këmbë direkt), shtëpi, diell
  • Skena (5–6 vjeç): figura më të detajuara, skena me disa elemente, tregime

Çfarë tregojnë këto faza?

Çdo fazë tregon zhvillim njohës dhe motorik. Njeriu «kokë-këmbë» nuk është «gabim» — është mënyra si fëmija e kupton dhe përfaqëson botën në atë moshë. Vizatimi pasqyron si mendon fëmija, jo sa «mirë» vizaton. Ndërsa të menduarit bëhet më kompleks, edhe vizatimi bëhet.

Pse nuk duhet nxituar ose korrigjuar

Të thuash «njeriu ka edhe trup» ose «vizatoje kështu» e bën fëmijën të ndihet se vizatimi i tij është i gabuar. Kjo mund të shuajë gëzimin dhe krijimtarinë. Fëmija do të kalojë te fazat më të avancuara natyrshëm, kur të jetë gati. Detyra juaj është të vlerësoni ku është, jo ta shtyni përpara.

Si të reagoni ndaj vizatimeve

  • Tregoni interes — «tregomë për vizatimin tënd»
  • Vëreni detajet — «përdore shumë të kuqe»
  • Mos gjykoni «mirë» ose «keq»
  • Mos e korrigjoni ose «përmirësoni»
  • Ekspozoni disa — tregon se i vlerësoni

Çdo fëmijë me ritmin e vet

Fazat e vizatimit vijnë me ritme të ndryshme, dhe kjo është normale. Disa fëmijë duan të vizatojnë shumë, të tjerë pak — dhe kjo është në rregull. Ofroni mundësi dhe materiale, por mos e detyroni. Gëzimi i krijimit është më i rëndësishëm se aftësia.

Burimet dhe referencat

Ky artikull mbështetet në udhëzimet e institucioneve më poshtë. Rekomandimet përditësohen — kur të vendosni për fëmijën tuaj, vlen gjithmonë edhe fjala e mjekut që e njeh atë.

  1. UNICEF — Zhvillimi i hershëm dhe loja unicef.org
  2. AAP — HealthyChildren.org — fëmija parashkollor healthychildren.org
  3. NHS — Children 2-5 — zhvillimi, sjellja, sporti nhs.uk