Mosha 3–6 vjeç është periudha parashkollore, plot zhvillim të gjuhës, imagjinatës, aftësive sociale dhe përgatitjes për shkollë. Fëmija bëhet gjithnjë e më i pavarur dhe i aftë.
Lëvizja
- Vrapon me kontroll, hidhet, kapërcen
- Hip biçikletë, kërcen mbi një këmbë
- Aftësi më të mira të duarve — vizaton, pret, ndërton
Gjuha
- Fjali komplekse, tregon histori
- Bën shumë pyetje («pse?»)
- E kuptojnë të huajt plotësisht
- Fjalor i pasur që rritet shpejt
Të menduarit
- Imagjinatë e pasur, lojë simbolike komplekse
- Fillon të kuptojë numra, ngjyra, forma
- Zgjidh probleme më komplekse
- Kurioziteti në kulm
Sociale-emocionale
- Lojë bashkëpunuese me të tjerët
- Miqësi të para
- Fillon të menaxhojë emocionet
- Mëson radhën, ndarjen, rregullat
Përgatitja për shkollë
Gatishmëria për shkollë nuk do të thotë të lexojë ose shkruajë para kohe. Do të thotë aftësi sociale-emocionale (të ndahet, të presë radhën, të menaxhojë frustrimin), pavarësi, gjuhë të mirë, dhe dashuri për të mësuar. Këto ndërtohen përmes lojës, jo ushtrimeve.
Pa presion akademik
Presioni për të mësuar shkronja dhe numra para se fëmija të jetë gati mund të krijojë stres. Loja, kurioziteti dhe eksperienca janë mësuesit më të mirë në këtë moshë. Ushqeni dashurinë për të mësuar, jo aftësitë e detyruara.
Kur të flisni me mjekun
Flisni me pediatrin nëse fëmija nuk arrin arritjet e pritshme, ka vështirësi të mëdha sociale ose gjuhësore, ka humbur aftësi, ose nëse keni shqetësime. Zbulimi i hershëm, para fillimit të shkollës, është veçanërisht i vlefshëm.
Burimet dhe referencat
Ky artikull mbështetet në udhëzimet e institucioneve më poshtë. Rekomandimet përditësohen — kur të vendosni për fëmijën tuaj, vlen gjithmonë edhe fjala e mjekut që e njeh atë.
- CDC — Developmental Milestones cdc.gov
- AAP — HealthyChildren.org — zhvillimi healthychildren.org
- UNICEF — Early childhood development unicef.org
- OBSH (WHO) — Early childhood development who.int