Dëmtimet janë pjesë e sportit, por shumica parandalohen me masat e duhura. Të dish si t'i parandalosh dhe si të reagosh kur ndodhin mbron shëndetin e fëmijës në zhvillim.
Parandalimi
- Ngrohja dhe shtrirja para aktivitetit
- Pajisjet e duhura mbrojtëse — kaskë, mbrojtëse, këpucë të përshtatshme
- Teknika e drejtë nën trajnerë të kualifikuar
- Pushim i mjaftueshëm — trupi në zhvillim ka nevojë të rikuperohet
- Hidratim dhe ushqim i mirë
- Shmangia e specializimit të hershëm — larmia zvogëlon dëmtimet nga përsëritja
Pse është i rrezikshëm specializimi i hershëm?
Kur një fëmijë përqendrohet te një sport i vetëm dhe stërvitet intensivisht, të njëjtat muskuj dhe nyje ngarkohen vazhdimisht, duke rritur dëmtimet nga mbingarkesa. Larmia e sporteve dhe pushimi mes sezoneve mbrojnë trupin në zhvillim. Ekspertët rekomandojnë larmi lëvizjesh në këtë moshë, jo specializim.
Kur ndodh një dëmtim
Për dëmtime të lehta (ndrydhje, gërvishtje), pushim, akull, dhe vëzhgim shpesh mjaftojnë. Mos e detyroni fëmijën të vazhdojë me dhimbje — «duro» nuk është këshillë e mirë për një trup në zhvillim.
Kur duhet mjek
- Dhimbje e fortë ose e vazhdueshme
- Ënjtje e madhe, pamundësi për të lëvizur nyjen ose gjymtyrën
- Deformim i dukshëm — mund të jetë thyerje
- Goditje në kokë me marrje mendsh, konfuzion, të vjella — dyshim tronditjeje
- Dhimbje që nuk kalon me pushim
Tronditjet (dëmtimet e kokës) janë veçanërisht serioze te fëmijët — çdo goditje koke me simptoma kërkon vlerësim dhe pushim nga sporti derisa mjeku ta lejojë.
Rikuperimi i plotë
Mos e nxitoni kthimin në sport para se dëmtimi të shërohet plotësisht — kjo rrit rrezikun e ridëmtimit. Ndiqni udhëzimet e mjekut, dhe sigurohuni që fëmija të jetë vërtet gati para se të rikthehet. Shëndeti afatgjatë vlen më shumë se një ndeshje.
Burimet dhe referencat
Ky artikull mbështetet në udhëzimet e institucioneve më poshtë. Rekomandimet përditësohen — kur të vendosni për fëmijën tuaj, vlen gjithmonë edhe fjala e mjekut që e njeh atë.
- AAP — HealthyChildren.org — mosha shkollore healthychildren.org
- NHS — Children — shëndeti, aktiviteti, siguria nhs.uk
- CDC — Child development dhe siguria cdc.gov
- OBSH (WHO) — Physical activity guidelines për fëmijë 5-17 vjeç who.int