Shumica e fëmijëve zhvillohen brenda intervaleve të gjera dhe normale, dhe krahasimet me fëmijë të tjerë shpesh krijojnë ankth të panevojshëm. Por ka shenja ku një vlerësim i hershëm ka vlerë të vërtetë — sepse mbështetja e hershme funksionon më mirë.

Pse ka rëndësi zbulimi i hershëm

Truri i fëmijës është më i formueshëm në vitet e para. Kur ka një vonesë ose vështirësi, ndërhyrja e hershme mund të bëjë ndryshim të madh. Kjo është arsyeja pse vlerësimi nuk duhet shtyrë me idenë «do t'i kalojë» — nëse i kalon, mirë; nëse jo, koha e fituar ka vlerë.

Cilat shenja meritojnë një bisedë me pediatrin?

  • Nuk ecën deri në 18 muaj
  • Nuk thotë asnjë fjalë me kuptim deri në 16 muaj, ose nuk bashkon dy fjalë deri në 2 vjeç
  • Nuk imiton veprime ose nuk tregon me gisht
  • Ka humbur aftësi që i kishte fituar — gjuhë, lëvizje ose aftësi sociale
  • Nuk mban kontakt me sy, nuk përgjigjet me emrin, duket i shkëputur
  • Nuk reagon ndaj zërave ose zhurmave (kontrolli i dëgjimit)
  • Ka lëvizje të pazakonta të përsëritura ose vështirësi të mëdha me ndryshimet

Çfarë ndodh në një vlerësim

Pediatri kontrollon zhvillimin sipas moshës, dëgjimin dhe shikimin, dhe nëse duhet, ju drejton te specialistë (logoped, terapist zhvillimi). Shumë vonesa janë të përkohshme ose zgjidhen me mbështetje të thjeshtë. Vlerësimi jep përgjigje, dhe përgjigjet — qofshin qetësuese ose udhëzuese — janë më të mira se ankthi i pasigurisë.

Mos u vononi nga frika

Shumë prindër e shtyjnë vlerësimin nga frika e asaj që mund të gjejnë. Por një vlerësim shpesh tregon se gjithçka është mirë — dhe kur tregon një nevojë, hapi i parë drejt ndihmës është pikërisht ta dish. Besojini instinktit tuaj: nëse ndjeni se diçka nuk shkon, kërkoni vlerësim. Askush nuk e njeh fëmijën më mirë se ju.

Burimet dhe referencat

Ky artikull mbështetet në udhëzimet e institucioneve më poshtë. Rekomandimet përditësohen — kur të vendosni për fëmijën tuaj, vlen gjithmonë edhe fjala e mjekut që e njeh atë.

  1. CDC — Developmental Milestones cdc.gov
  2. AAP — HealthyChildren.org — fëmija 1-3 vjeç healthychildren.org
  3. OBSH (WHO) — Early childhood development who.int
  4. NHS — Toddler — zhvillimi dhe shëndeti nhs.uk