Kur fëmija juaj «gatuan» në një tenxhere bosh ose «flet» në një telefon lodër, po bën shumë më tepër se lojë — po ushtron të menduarit abstrakt, gjuhën dhe aftësitë sociale. Loja simbolike është një nga shenjat më të bukura të zhvillimit të trurit.
Çfarë është loja simbolike
Fillon rreth 18 muajsh dhe lulëzon nga 2–3 vjeç: fëmija përdor një objekt për të përfaqësuar një tjetër (një bllok bëhet makinë), imiton veprime të përditshme, dhe më vonë krijon skenarë të tërë. Kjo tregon se fëmija mund të mbajë në mendje një ide dhe ta zëvendësojë realitetin — themeli i imagjinatës dhe i gjuhës.
Si ta nxis imagjinatën e fëmijës?
- Jepini objekte të hapura — kube, kuti, enë, pëlhura — që mund të bëhen çdo gjë
- Luani bashkë — hyni në skenarin e tij, mos e drejtoni
- Ofroni rekuizita të thjeshta — kukulla, makina, enë kuzhine
- Lexoni tregime që ushqejnë botë imagjinare
- Mos e mbushni me lodra që bëjnë gjithçka vetë; ato lënë pak për imagjinatën
Pse ka rëndësi
Loja simbolike zhvillon gjuhën (fëmija flet ndërsa luan), aftësitë sociale (mëson role dhe ndjenja), zgjidhjen e problemeve dhe vetërregullimin. Fëmijët që luajnë «sikur» ushtrojnë të kuptuarit e mendjeve të të tjerëve. Nuk është kohë e humbur — është një nga format më të pasura të mësimit.
Roli juaj
Nuk ju duhet të jeni regjisor. Ndiqni fëmijën, përgjigjuni ideve të tij, shtoni pak fjalë dhe ide, dhe lërini hapësirë. Ndonjëherë prania juaj e qetë ndërsa ai luan vetë është gjithçka që duhet. Loja e lirë, e padrejtuar, është po aq e vlefshme sa ajo e organizuar.
Burimet dhe referencat
Ky artikull mbështetet në udhëzimet e institucioneve më poshtë. Rekomandimet përditësohen — kur të vendosni për fëmijën tuaj, vlen gjithmonë edhe fjala e mjekut që e njeh atë.
- UNICEF — Zhvillimi i hershëm i fëmijës unicef.org
- AAP — HealthyChildren.org — fëmija 1-3 vjeç healthychildren.org
- CDC — Developmental Milestones cdc.gov