Në moshën 3–6 vjeç, fëmijët zhvillojnë aftësitë bazë motorike që do t'u shërbejnë gjithë jetën. Lëvizja e larmishme dhe loja fizike janë mënyra si i ndërtojnë këto aftësi.

Aftësitë motorike të mëdha

  • Vrapimi me kontroll dhe ndryshim drejtimi
  • Kërcimi — me të dyja këmbët, mbi pengesa
  • Hedhja dhe kapja — koordinim dorë-sy
  • Shkelmimi i topit
  • Ekuilibri — në një këmbë, mbi vijë
  • Ngjitja — forcë dhe koordinim

Si t'i mbështes këto aftësi?

  • Jepni shumë mundësi lëvizjeje — jashtë dhe brenda
  • Lojëra që ushtrojnë aftësi të ndryshme — top, kërcim, ekuilibër
  • Mos e detyroni — lëreni të provojë me ritmin e vet
  • Lavdëroni përpjekjen, jo përsosmërinë
  • Jini shembull aktiv — luani bashkë

Pse larmia mbi specializimin

Në këtë moshë, është më mirë që fëmija të provojë shumë lloje lëvizjesh sesa të specializohet në një sport. Larmia zhvillon një gamë të gjerë aftësish dhe parandalon lodhjen dhe dëmtimet nga përsëritja. Specializimi i hershëm në një sport nuk sjell avantazh afatgjatë dhe mund të heqë gëzimin. Lëreni fëmijën të eksplorojë lëvizjen gjerësisht.

Çdo fëmijë me ritmin e vet

Aftësitë motorike zhvillohen me ritme të ndryshme. Disa fëmijë janë natyrshëm më të shkathët, të tjerë më të ngadaltë — dhe kjo është normale. Mos e krahasoni fëmijën me të tjerët dhe mos e vini nën presion. Me mundësi dhe inkurajim, çdo fëmijë zhvillon aftësitë e veta.

Kur të flisni me pediatrin

Flisni me pediatrin nëse fëmija ka vështirësi të dukshme me lëvizjen krahasuar me moshatarët, duket shumë i ngathët ose i pabalancuar vazhdimisht, ose nuk arrin aftësitë e pritshme. Ndonjëherë terapia fizike ose një vlerësim ndihmon. Por për shumicën, loja aktive është gjithçka që duhet.

Burimet dhe referencat

Ky artikull mbështetet në udhëzimet e institucioneve më poshtë. Rekomandimet përditësohen — kur të vendosni për fëmijën tuaj, vlen gjithmonë edhe fjala e mjekut që e njeh atë.

  1. OBSH (WHO) — Physical activity for under-5s (2019) who.int
  2. AAP — HealthyChildren.org — fëmija parashkollor healthychildren.org
  3. NHS — Children 2-5 — zhvillimi, sjellja, sporti nhs.uk