Përralla për Zemrën e Vogël
Dhjetë përralla për mirësinë
SolKids
3–10 vjeç
Dhjetë përralla për mirësinë
SolKids
3–10 vjeç
Blerta ishte nëntë vjeçe dhe kishte një problem: motra e vogël Mira, pesë vjeçe, gjithmonë e ndiqte kudo.
"Ble, eja! Ble, shiko! Ble, luaj me mua!" Blerta lodhej. "Mira, lëromë të rri me shoqet!" thoshte Blerta. Por Mira nuk dëgjonte. Vinte gjithmonë.
Njëherë, Blerta dhe shoqet e saj shkuan të luanin në park. Mira erdhi gjithashtu. Blerta u ankua tek shoqet: "Ah, kjo Mira..."
Por pastaj, njëra nga shoqet, Dafina, ra dhe gjakosi gishtin. Filloi të qante. Askush nuk dinte çfarë të bënte.
Mira, pesëvjeçarja e vogël, nxori nga xhepi i saj një fashë të vogël — gjithmonë mbante me vete sepse gjithmonë donte të ndihmonte.
"Leji ta shoh," tha Mira me zë serioz. Pastroi gjakun me napëkinën, ngjiti fashën dhe tha: "Gati. Shumë shpejt do të kalojë."
Dafina ndaloi së qari. Blerta e shikoi motrën e vogël me sy të ri.
Kur u kthyen shtëpi, Blerta i tha Mirës: "Faleminderit, heroeshë." Mira u skuq dhe buzëqeshi — kjo ishte fjala që priste.
Mësimi: Njerëzit më të afërt — familja — janë shpesh herojt tanë të fshehur.
Thuhej se në qendër të kopshtit të fshatit kishte një pemë lisi të vjetër shtatëqindvjeçare, dhe se kush zinte gjethe të saj kur binte, mund të bënte një dëshirë.
Fatosi dëshiroi ar. Gjethen ra — asgjë ndodhi. Suela dëshiroi të ishte shumë e famshme. Gjethen ra — asgjë.
Pastaj erdhi Timi, një djalosh i thjeshtë me pantallona të grisura nga luajtja. Timi uli sytë drejt pemës dhe mendoi gjatë.
"Dëshiroj që nëna ime të jetë e lumtur," tha ai me zë të ulët. "Ka punuar shumë vite dhe ka buzëqeshur pak."
Gjethen ra — dhe befas, pranë pemës u hap një lule e kuqe e bukur. Timi e mori dhe ia çoi nënës.
Nëna e tij, kur pa lulen, u çudit. "Kjo është lule e lisit — del vetëm një herë në shtatëdhjetë vjet! Ku e gjete?"
Timi tregoi historinë. Nëna qau nga gëzimi dhe e përqafoi fort.
Dhe kjo ishte dëshira e vërtetë e plotësuar: jo ar, jo famë — por ngrohtësia e një përqafimi dhe lotët e lumturisë.
Mësimi: Dëshirat më të vërteta janë ato që burojnë nga zemra, jo nga lakmia.
Elona gjeti një çantë magjike në park. Çanta ishte bosh, por kish një shënim: "Mbushe me fjalë të mira."
Elona nuk kuptoi. Si mbushet një çantë me fjalë?
Ajo provoi. I tha nënës: "Je nëna më e mirë në botë!" Çanta u bë pak më e rëndë.
I tha mikeshës: "Vizatimi yt është i mrekullueshëm!" Çanta u bë sërish më e rëndë.
I tha plakut në stol: "Mirëmëngjes! Sa ditë e bukur!" Plaku buzëqeshi — çanta u bë sërish më e rëndë.
Në fund të ditës, Elona hapi çantën. Brenda ishin gura të vegjël ndritur — çdo gur ishte një fjalë e mirë!
Kur i preku, ndjeu ngrohtësi. Kur i numëroi, ishin saktësisht aq sa fjalët e mira që kish thënë.
"Kuptoj!" tha Elona. "Çdo fjalë e mirë bëhet dritë. Dhe drita nuk mbaron kurrë!"
Fjalët e mira janë dhurata falas që bëjnë botën më të ndritshme.
Tre miq — Aldi, Besa, dhe Joni — gjetën një hartë thesari në oborrin e shkollës.
"Thesar! Le të shkojmë!" thanë me gëzim.
Harta i çoi në park. Aty duhej të kalonin një shteg me baltë. Aldi rrëshqiti — Besa e kapi! Besa u tremb nga një zogj — Joni e qetësoi! Joni u lodh — Aldi e ndihmoi!
Pastaj kaluan urën e drunjte, u ngjitën në kodër, dhe më në fund arritën tek pema e madhe e vjetër.
Nën pemë ishte një kuti. E hapën me emocione!
Brenda? Një pasqyrë e vogël.
"Kjo është thesari?!" tha Aldi i zhgënjyer.
Besa e mori pasqyrën — dhe pa tre fytyra të ndritura, me balta, djersë, por buzëqeshje.
"Thesari jemi ne!" tha ajo. "Miqësia jonë! Si u ndihmuam njëri-tjetrit gjatë gjithë rrugës!"
Tre miqtë u përqafuan. Thesari i vërtetë nuk ishte ari — ishte dashuria midis tyre.
Thesari më i çmuar nuk gjendet në kuti — gjendet në njerëzit që të duan.
Një copë buke e freskët u zgjua në tavolinë dhe pyeti: "Unë kush jam? Si erdha këtu?"
Ajo pyeti furrën: "Ti erdhe nga unë. Të poqa me nxehtësi."
Pyeti brumin: "Ti erdhe nga unë. Jam miell, ujë, maja dhe dashuri."
Pyeti miellin: "Ti erdhe nga unë. Isha grurë që u blua."
Pyeti grurin: "Ti erdhe nga unë. U rrita në arë nën diell dhe shi."
Pyeti farën: "Ti erdhe nga unë. Fermeri më mboli me durim."
Pyeti fermerin: "Unë punova arën, mbolla, ujita, prita — që ti të lindësh."
Buka heshti me respekt. Sa njerëz dhe sa punë duheshin që ajo të ishte aty!
Kur djali i vogël e mori copën e bukës, buka mendoi: "Tani e kuptoj pse nëna thotë 'mos e hid bukën — respekto punën.'"
Pas çdo gjëje që kemi, ka punë dhe mund. Respektoji ato.
Në kutinë e ngjyrave jetonin dymbëdhjetë laps ngjyrash. Të gjithë ishin krenarë — përveç kafit.
"Askush nuk më zgjedh," thoshte kafi me trishtim. "Të gjithë duan të kuqen, blunë, jeshilen. Unë jam vetëm... kafe."
Një ditë, kafi u fsheh në fund të kutisë. "Do shohin nëse u mungoj," mendoi.
Vajza e vogël filloi të vizatonte. Bëri qiellin blu, barin jeshile, diellin e verdhë... por kur donte të vizatonte pemën?
"Ku është kafja?" pyeti ajo. "Pa kafe, nuk bëhet trungu i pemës!"
Pastaj donte të vizatonte kashtoren — pa kafe! Pastaj dheun — pa kafe! Pastaj arushin — pa kafe!
"Kafe, ku je?" thirri vajza. "Pa ty nuk përfundoj dot vizatimin!"
Kafi doli nga fshehja, i emocionuar. E kuptoi: edhe ngjyra më e thjeshtë është e pazëvendësueshme.
Çdokush ka rolin e vet. Bota nuk do ishte e plotë pa ty.
Në kuzhinën e Gjyshes, Lugëza ishte luga më e vogël. Pranë saj ishin lugët e mëdha, pirunët e fortë, dhe thikat e mëdha.
"Unë jam shumë e vogël," thoshte Lugëza. "Çfarë mund të bëj unë?"
Lugët e mëdha përzitnin supën, thikat prisnin perimet, pirunët servirnin mishin.
Kur supja u gatua, Gjyshja thirri nipin e vogël: "Hajde, biri im, provo supën!"
Por nipi ishte i vogël — lugët e mëdha ishin tepër të rënda për dorën e tij!
"Mua, mua!" tha Lugëza duke kërcyer. Nipi e mori Lugëzën dhe — hap! — provoi supën.
"Mmm, e mrekullueshme!" tha nipi me buzëqeshje.
Lugëza ndriçoi: "E kuptova! Nuk ka rëndësi sa e madhe je. Ka rëndësi të jesh aty kur dikush ka nevojë!"
Edhe ndihma më e vogël mund të jetë pikërisht ajo që dikush ka nevojë.
Në kuzhinë jetonin Gjalpi dhe Mjalti. Ishin shumë të ndryshëm.
Gjalpi ishte i butë, i verdhë, i qetë. Mjalti ishte i ëmbël, i artë, i ngjitshëm.
"Unë jam më i mirë se ti!" tha Mjalti. "Unë jam i ëmbël!"
"Jo, unë jam më i mirë!" tha Gjalpi. "Unë jam i butë!"
Grindja zgjati gjithë ditën. Bukëza i dëgjonte nga ana tjetër dhe u mërzit.
"Të dy keni ngatërruar diçka," tha Bukëza. "Ejani tek unë — njëri nga njëra anë, tjetri nga ana tjetër."
Gjalpi u vendos në njërën anë të bukës, mjalti në tjetrën. Vajza e vogël mori bukën dhe kafshoi.
"Mmmmm! Kjo është buka më e mirë që kam ngrënë!" tha ajo me sytë ndritur.
Gjalpi dhe Mjalti e kuptuan: nuk ishin mirë vetëm — ishin të jashtëzakonshëm bashkë!
Kur dy njerëz të ndryshëm bashkohen, krijojnë diçka më të mirë sesa mund të bënin vetëm.
Albi shkoi te gjyshi për fundjavë. Gjyshi i dha një paketë farash.
"Hajde t'i mbjellim bashkë," tha gjyshi.
Albi mboli farat me kujdes, i ujiti, dhe priti. Pas 5 minutash pyeti: "Gjysh, pse nuk kanë dalur ende?"
Gjyshi qeshi: "Farat kanë nevojë për kohë, biri im."
Pas një ore: "Gjysh, tani?"
"Ende jo."
Pas një dite: "Po tani?!"
"Durimi, Albi. Farat punojnë nën tokë edhe kur nuk i shohim."
Albi u kthye në shtëpi pak i dëshpëruar. Por çdo javë vizitonte gjyshin.
Pas dy javësh — një filiz i vogël jeshil! Pas një muaji — lule! Pas dy muajsh — domate të kuqe, të mëdha, të shijshme!
"Gjysh, valej durimi!" tha Albi duke kafshuar domatën.
"Gjithçka e bukur kërkon kohë," tha gjyshi. "Farat, pemët, dhe edhe njerëzit — rritemi ngadalë por sigurt."
Era u zgjua dhe pa shi jashtë dritares. "Oh jo!" tha ajo. "Nuk mund të dal jashtë. Dita është e shkatërruar!"
Nëna buzëqeshi: "A ke dëgjuar ndonjëherë muzikën e shiut?"
"Shiu bën muzikë?!" pyeti Era.
"Hajde ta zbulojmë."
U veshën me çizme gome dhe xhaketa shiu. Dolën jashtë dhe... dëgjuan.
Pikat në çati bënin: tik-tik-tik! Si daulle!
Pikat në pellgje: plop-plop-plop! Si bas!
Pikat në gjethe: shh-shh-shh! Si marakas!
"Shiu ka orkestër!" thirri Era duke kërcyer.
Pastaj vrapoi nëpër pellgje — SPLASH! Qeshi me zë! Ra shi mbi fytyrë — ishte freskuese!
Kur u kthyen brenda, Era tha: "Nëna, kjo ishte dita më e bukur!"
"Nuk ka ditë të këqija," tha nëna. "Ka vetëm mënyra të ndryshme për t'i shijuar ato."
Edhe ditët që duken të këqija mund të bëhen të mrekullueshme nëse ndryshon mënyrën si i sheh.
✦ Mbaroi ✦
Fjalët e mira nuk kushtojnë asgjë, por ngrohin për shumë kohë.
Ti që sapo e mbarove këtë libër — je pjesë e SolKids. Lexo, pyet, gabo dhe provo sërish. Ne po të presim me një libër tjetër.
SolKids.al është një shtëpi e vogël në internet për familjet shqiptare: përralla, lojëra, mësim dhe një vend ku prindi dhe fëmija bëjnë diçka bashkë. Çdo gjë këtu është menduar që koha para ekranit të mos jetë kohë e humbur.
SolKids.al
Rrëshqit me gisht, ose përdor shigjetat
Dhjetë përralla të buta për fjalët e mira, ndarjen dhe gjërat që vlejnë vërtet. Për t'u lexuar bashkë, para gjumit.